zwycięski blog w projekcie Szkoła z poezją 2012
poniedziałek, 05 maja 2014

Tadeusz Różewicz (1921-2014)

1.

rok urodzenia
miejsce urodzenia
Radomsko 1921
(…)
na tej kartce
ze szkolnego zeszytu syna
mieści się mój życiorys

  /Tadeusz Różewicz, Z życiorysu/

Tadeusz Różewicz urodził się 9 października 1921 roku. Matka Stefania i ojciec Władysław mieli już jednego syna, Janusza. Stanisław, ich najmłodsze dziecko, na świat przyszedł trzy lata później.

Tadeusz wychowywał się wraz z dwójką rodzeństwa. Już od wczesnych lat, pod wpływem starszego brata, zaczął interesować się poezją. Wraz z Januszem studiował literaturę, zbierał czasopisma i pisał pierwsze wiersze.

Siedemnastoletni Różewicz zaczął publikować parodie i swoje teksty w pismach „Czerwone Tarcze” i „Pod znakiem Marii”.

Po skończeniu gimnazjum i zdaniu małej matury Tadeusz próbował dostać się do Liceum Pedagogicznego w Piotrkowie Trybunalskim. Niestety, nie udało mu się zaliczyć egzaminu. Starał się o przyjęcie do innych szkół, gdy wybuchła wojna.

2.

Mam dwadzieścia cztery lata
Ocalałem
prowadzony na rzeź.

 /Tadeusz Różewicz, Ocalony/

Ocalał. Tadeusz Różewicz ocalał, przeżył II wojnę światową. Jego brat, Janusz, nie miał takiego szczęścia. W 1944 roku został złapany przez Gestapo i rozstrzelany. W dniu egzekucji Tadeusz stracił nie tylko brata, ale również mentora. Janusz rok przed swoją śmiercią zapowiadał: „ty będziesz lepiej pisał ode mnie, będziesz lepszym poetą…”. Tadeusz Różewicz ocalał. Ocalał, aby pisać. Miał dwadzieścia cztery lata.

Janusz Różewicz od rozpoczęcia wojny pracował w konspiracji. W roku 1942 zaprzysiągł młodszego brata do Armii Krajowej. Tadeusz szkolił się przez pół roku, po czym został przeniesiony do oddziałów leśnych. Mimo że musiał używać broni, walczyć z przeciwnikiem, nie stracił pasji, jaką było pisanie. W wolnych chwilach tworzył poezję bądź pismo „Czyn Zbrojny”. Utwory Tadeusza podziwiali partyzanci. Pewnego razu dowódca oddziału oddelegował młodego Różewicza na tydzień, aby ten mógł napisać coś dłuższego.
W 1944 roku poecie udało się stworzyć tomik „Echa leśne”, w którego skład wchodziły fraszki, wiersze, humoreski utrzymane w duchu patriotyzmu. W tekstach można dostrzec wiarę w zwycięstwo i odbudowę państwa.
Po skończeniu wojny w 1945 roku Tadeusz udał się do Komisji Likwidacyjnej. Trzy lata później został odznaczony Medalem Wojska Polskiego. W 1974 roku otrzymał londyński Krzyż Armii Krajowej.  

3.

czemuś mnie opuścił
czemu ja opuściłem
Ciebie
życie bez boga jest możliwe
     życie bez boga jest niemożliwe

/Tadeusz Różewicz, Bez/

W swoich tekstach Różewicz wielokrotnie wspominał o Bogu bądź do Boga się zwracał. W niektórych utworach, takich jak „Lament”, poeta wypiera się wiary, wątpi w jej słuszność. Innym razem wierzy w Boga, lecz odchodzi od Niego. Wydarzenia II wojny światowej odcisnęły na nim zbyt bolesne piętno, autor nie dostrzega w Bogu dobra i miłosierdzia.
Tadeusz Różewicz twierdził, że we współczesnym świecie nie ma miejsca na Boga. Według niego świat jest zbyt zdemoralizowany, by ludzie mogli wciąż wierzyć. Okres powojenny dla poety to czas bez wiary w siły wyższe. Różewicz nie wierzył, że Bóg istnieję, ponieważ gdyby była to prawda, nie doprowadziłby do takiego zła i okrucieństwa, które spotkało ludzi.

4.

Kochani ludożercy
(…)

Nie mówcie odwróceni tyłem:
ja mnie mój moje
mój żołądek mój włos
mój odcisk moje spodnie
moja żona moje dzieci
moje zdanie

 /Tadeusz Różewicz, List do ludożerców/

O ludziach Tadeusz Różewicz pisał zawsze. Często w swoich wierszach bohaterów uosabiał z samym sobą. Opowiadał o trudach wojny i obojętności na ludzki los, o materializmie, który dla niektórych był najważniejszy. W swoich utworach i wypowiedziach ostrzegał przed zmianami świata, które nie zawsze były korzystne. Mówił o zatracaniu kultury i o tym, że to ludzie są sami winni zła, które nas spotyka. Nie krytykował ludzi, nie atakował ich, jednak potępiał niewłaściwe postępowanie. Nas chciał jednak nakłaniać do refleksji.

5.

poetą jest ten który pisze wiersze
i ten który wierszy nie pisze

/Tadeusz Różewicz, Kto jest poetą/

Dla Tadeusza Różewicza poezja była wszystkim. W wierszu „Kto jest poetą” autor wyjaśnia, że poetą jest każdy człowiek. Wszyscy tworzymy poezję, choć nie zawsze przelewamy myśli na papier. Według Różewicza ludzie są poetami, a nasze życie poezją, którą tworzymy każdego dnia.

Alicja Koperkiewicz z I B

 



18:48, spotkaniazpoezja-4 , wydarzenia
Link Dodaj komentarz »
Tagi
www.lo4.wroc.pl Tu podaj tekst alternatywny Tu podaj tekst alternatywny